Księga podatkowa

wyrachowani.pl   •   Marzec 30, 2018

Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów (PKPiR) mogą prowadzić przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, spółę partnerską, spółę jawną, spółkę cywilną pod warunkiem, że będą opodatkowywały swoje dochody według skali podatkowej lub podatkiem liniowym. PKPiR zakłada się na dzień 1 stycznia danego roku bądź na dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej. W przypadku spółki partnerskiej, cywilnej bądź jawnej PKPiR prowadzona jest dla spółki, a nie dla każdego wspólnika oddzielnie. Limit obrotu, do którego można prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów wynosi do 2 000 000 euro netto ze sprzedaży, który po przeliczeniu na PLN na 2018 rok wynosi 8 627 400 zł..

Uregulowania prawne na temat PKPiR znajdziemy w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. z 2017 poz. 728 ze zm.). W rozporządzeniu został określony wzór PKPiR, do którego muszą stosować się podatnicy. Do końca 2017 roku istniał obowiązek informowania urzędu skarbowego o założeniu i prowadzeniu podatkowej księgi przy rozpoczynaniu działalności gospodarczej, przy przejściu z opodatkowania w formach ryczałtowych i z księgi rachunkowej. Od 2018 roku zmiana Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zniosła ten wymóg, jak również zlikwidowano obowiązek informowania urzędu o powierzeniu prowadzenia PKPiR biuru rachunkowemu, jeżeli przedsiębiorca zawarł umowę z biurem (art. 24a ust.3a-3c ustawy PIT).

Zapisy w podatkowej księdze przychodów i rozchodów

W PKPiR ujmowane są wszystkie dokumenty księgowe zarówno po stronie przychodów i kosztów. Przychody i koszty z działalności gospodarczej wpisuje się do odpowiednich kolumn księgi. Numerowanie zapisów może odbywać się albo w cyklu miesięcznym, albo w cyklu rocznym. Decyduje o tym podatnik, jednakże przyjęty sposób musi być kontynuowany przez cały rok podatkowy. Musi istnieć powiązanie dowodu księgowego z zapisem w księdze podatkowej.

Przychody

Ewidencja przychodów odbywa się na podstawie dokumentów sprzedaży, które powinny być ujmowane w PKPiR w porządku chronologicznym co do zasady na koniec każdego dnia, a najpóźniej następnego dnia rano.

Podatnicy ewidencjonujący obroty przy zastosowaniu kas fiskalnych sami decydują czy zapisów w księdze dokonują na podstawie raportów dobowych czy miesięcznych. W przypadku wystawienia faktury do paragonu fiskalnego zapisu w księdze dokonuje się jedynie na podstawie raportu. Obrót z kasy fiskalnej korygowany jest o kwoty wynikające z odrębnych ewidencji np. zwrotów towarów.

Podatnik mogą dokonywać zapisów w księdze podatkowej na zasadach przewidzianych dla biur rachunkowych, a więc z reguły po zakończeniu miesiąca, pod warunkiem terminowego dokonania rozliczenia z budżetem, najpóźniej do 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni (par. 30 Rozporządzenia).

Koszty

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych istnieją 2 metody ustalania momentu potrącalności kosztów uzyskania przychodów.

Metoda uproszczona tzw. kasowa

Oznacza, że koszty są potrącane w tym roku, w którym zostały poniesione. Za dzień poniesienia kosztu uznaje się dzień wystawienia faktury (rachunku) bądź innego dowodu księgowego (art. 22 ust. 6B updof).

Metoda memoriałowa

Jest drugą metodą ujmowania kosztu. Koszty bezpośrednie muszą być powiązane z przychodami i są potrącane w dacie osiągnięcia odpowiadających im przychodów. Natomiast koszty pośrednie potrąca się w dacie ich poniesienia. W sytuacji, gdy koszty pośrednie przekraczaj rok podatkowy i nie ma możliwości właściwego ich przyporządkowania, wówczas stosuje się proporcjonalne ich zaliczenie do długości okresów i lat, które obejmują.

Wybraną metodę ewidencjonowania kosztów uproszczoną lub memoriałową należy stosować przez cały rok.

Podatkowa księga przychodów i rozchodów składa się z 17 kolumn szczegółowy opisanych i omówionych w rozporządzeniu. Po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, jakim jest miesiąc należy dokonać sumowania poszczególnych kolumn za dany okres, jak również narastająco.

Na podstawie ewidencji w postaci PKPiR podatnik oblicza wysokość podatku dochodowego, który podlega wpłacie do urzędu skarbowego, jako zaliczka miesięczna, kwartalna, bądź wynikająca z zeznania rocznego. Zapisy w księdze podatkowej mogą również posłużyć jako dane wyjściowe do przeanalizowania struktury wydatków i oceny kondycji firmy.

Księga podatkowa forma papierowa czy elektroniczna?

Podatnik może prowadzić PKPiR zarówno w postaci tradycyjnej – papierowej, jak i elektronicznej po spełnieniu warunków wynikających z par. 31 Rozporządzenia:

  • musi być określona na piśmie szczegółowa instrukcja obsługi programu komputerowego – co do zasady każdy program posiada takie instrukcje,

  • musi istnieć możliwość wydruku PKPiR zgodnie z obowiązującym wzorem, jak również możliwość wglądu w treść dokonywanych zapisów,

  • przechowywanie na informatycznych nośnikach danych, w sposób chroniący je zniszczeniem bądź zniekształceniem figurujących danych, lub ich modyfikacją w sposób nieuprawniony.

Z uwagi na wzrost obowiązków w zakresie wymiany informacji i danych pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym za pośrednictwem środków przekazu informatycznego naturalną staje się tendencja odchodzenia od księgowości tradycyjnej na rzecz elektronicznej.

Obowiązek prowadzenia dodatkowych ewidencji

Niezależnie od faktu prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów podatnik jest zobowiązany do założenia i prowadzenia dodatkowych ewidencji typu:

  • ewidencja środków trwałych

  • ewidencja wyposażenia

  • ewidencja sprzedaży

  • ewidencja przebiegu pojazdu

Ewidencja środków trwałych

Obejmuje zakupy składników majątku trwałego i wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa wynosi 10 000 zł. (do końca 2017 roku było to 3 500 zł.) i stanowią one własność lub współwłasność podatnika i będą wykorzystywane na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.

Ewidencja wyposażenia

Należy ujmować te składniki majątku podatnika, których wartość początkowa przekracza 1 500 zł. bez podatku od towarów i usług.

Wszystkie zdarzenia (typu: sprzedaż, zbycie, zamiana, darowizna, likwidacja) związane z posiadanymi środkami trwałymi jak również wyposażeniem muszą być aktualizowane.

Ewidencja sprzedaży nieudokumentowanej

W sytuacjach, gdy podatnik nie posiada kasy fiskalnej, nie wystawia faktury bądź rachunku, musi prowadzić ewidencję tzw. sprzedaży nieudokumentowanej. Będą to m.in. sytuacje, gdy prowadzenie księgi powierzono biuru rachunkowemu, w przypadku handlu obwoźnego, obnośnego, gdy księga nie znajduje się w miejscu prowadzenia działalności, w każdej nieudokumentowanej sprzedaży lub świadczeniu usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej.

Ewidencja przebiegu pojazdu

Prowadzi się dla pojazdów niewprowadzonych do ewidencji środków trwałych podatnika, w tym także stanowiących jego własność. W ewidencji zapisuje się m.in. trasy przejazdów, cel podróży. Tylko na podstawie ewidencji można ująć w kosztach uzyskania przychodów wydatki ponoszone z tytułu używania samochodu osobowego na potrzeby działalności gospodarczej.

By |2018-08-01T13:03:41+00:00Marzec 30th, 2018|Bez kategorii|